مقايسه دو فرمانده كل قوا، ترامپ و خامنه ای

اکبر گنجی

آیت الله خامنه ای به عنوان مسئول سقوط هواپیما و جان باختن ده ها انسان چه باید بکند؟

آیت الله خامنه ای رهبر و دارای ولایت مطلقه است. آیت الله خامنه ای فرمانده کل قواست. پس تمام مسئولیت شلیک موشک به هواپیمایی که جان عزیزان ایرانی و غیر ایران را گرفت با اوست.
در آمریکا همه به دونالد ترامپ به عنوان فرمانده کل قوا می تازند. می گویند تصمیم گیری های او اشتباه و به زیان منافع ملی آمریکا است. او دارد امریکا را به سوی جنگ با ایران پیش می برد. انتقاد از ترامپ به خاطر تصمیماتی که به عنوان فرمانده کل قوا می گیرد، کاملاً منطقی است. او به عنوان فرمانده کل قوا باید پاسخگو باشد.
جامعه دموکراتیک آمریکا، با آزادی بیان جا افتاده اش، امکان داده تا شبانه روز علیه ترامپ بنویسند و تظاهرات ضد جنگ علیه او برپا سازند. او هم به منتقدانش پاسخ می گوید. پاسخ هایش درست باشد یا نادرست، مجبور به پاسخگویی است. به غیر از رسانه ها، مجلس نمایندگان و مجلس سنا نیز به جان او افتاده اند. رقبای انتخاباتیش نیز او را به نقد کشیده و سیاست خارجی اش را می کوبند. دیشب جو بایدن در توییتی نوشت که او «بی کفایت ترین فرمانده کل قوایی است که تا کنون وجود داشته اس.» و آمریکا را به سوی یک «جنگ بی برنامه و بدون استراتژی» با ایران پیش می برد.
خامنه ای نیز فرمانده کل قواست. فرمان «انتقام سخت» از آمریکا به دلیل ترور قاسم سلیمانی از سوی او صادر شد. چند ساعت پس از «انتقام سخت»، در شرایطی که به گفته خودشان در آماده باش کامل بودند، هواپیمای مسافری با شلیک موشک سقوط کرد و بهترین فرزندان ایران زمین جان باختند. این یکی از پیامدهای آن فرمان بود. خامنه ای مسئول کل عملیاتی است که انجام شد. او باید درباره عواقب و پیامدهای این عملیات پاسخگو باشد.
در دیکتاتوری جمهوری اسلامی، رسانه ها و مجلس نمی توانند او را به پرسش بگیرند. وقتی دموکراسی و آزادی نباشد، پاسخگو نبودن قدرتمندان، مقتضای این وضعیت است. اما این امر موجب نمی شود که از خامنه ای سلب مسئولیت شود. مسئولیت خون همه جان باختگان با اوست. چون فرمانده کل قواست. چون عملیات «انتقام سخت» با فرمان او انجام شد. چون سپس گفت این تنها یک «سیلی» بود و هنوز انتقام باقی مانده است. دقت کنید، سقوط هواپیما مسافری با شلیک موشک، در بخشی از عملیاتی صورت گرفت که با فرمان خامنه ای انجام شد. اشتباه و غیر عمدی بودن شلیک، موجب سلب مسئولیت خامنه ای نمی شود. او فرمانده کل قوا و فرمانده این عملیات بود.
این رخداد یک شوک عظیم بود. انقلاب و خشونت های پس از آن، موجب زوال اعتماد در طی چهار دهه گذشته شد. «بحران اعتماد» جمهوری اسلامی، با این فاجعه، چنان صدمه جبران ناپذیری خورد که شاید دیگر امکان بازسازی آن وجود نداشته باشد. مسأله اساسی این است که عدم اعتماد مردم به جمهوری اسلامی، به جامعه نیز ریزش کرده است. در شرایطی که دروغگویی دارای کارکردهای فراوان است، دروغگویی رایج می شود. حال چه کسی به کسی اعتماد می کند.
بحران فراگیر اعتماد، در طی این چند دهه رفته رفته شکل گرفت. اینک به جایی رسیده ایم که فاقد چند شخصیت ملی هستیم که همه به آن چند تن اعتماد کنند. نام هر کس مطرح شود، همه به او می تازند. «خود تخریبی ملی» نمودی از بحران عدم اعتماد است. بدین ترتیب، سرمایه اجتماعی نابود شده است. این هم یکی از دستاوردهای فقیهان است.
فقیهان کارنامه بسیار بدی از خود به جای نهادند. کارنامه آنان بسیار بسیار بد است. جان باختن عزیزان ایران زمین در اثر شلیک موشک در فضای جنگی پس از حمله موشکی، یکی دیگر از دستاوردهای آنان است. با این همه، هنوز ایران زمین وجود دارد. همه کار کرده اید، این یک کار را با ایران و ایرانیان نکنید: ایران را به جنگ نکشانید و موجب نابودی و تجزیه آن نشوید. اگر جنگی در بگیرد، ده ها میلیون ایرانی کشته و زخمی و آواره خواهند شد. اگر ارزشی برای جان انسان ها قائل نیستید، دستکم نگذارید این هم به نام روحانیت ثبت شود.
ایران نیازمند «گذار غیر خشونت آمیز» به یک «جمهوری سکولار دموکراتیک ملتزم به آزادی و حقوق بشر و عدالت به مثابه نفی کلیه اشکال تبعیض های قومی و مذهبی و جنسی و طبقاتی» است. برای ایران و به خاطر ایرانیان، قدرت را رها سازید. فرایندی مسالمت آمیز فراهم آورید تا قدرت از جمهوری اسلامی به یک جمهوری سکولار منتقل شود. این پاسخی است که خامنه ای باید به این فاجعه بدهد. این پاسخ، به سود همه است.

مجتبی ناظری

Print Friendly, PDF & Email