چه کسی مقصرِ بدبینی در این نسل است ؟

یادداشتی در سالگرد رحلت امام خمینی

پس از گذشت سی سال از رحلت حضرت امام خمینی ، اینک ما با نسلی روبه رو هستیم که دورهُ اورادرک نکرده وشناخت مستقیمی از وی ندارند . آگاهی این نسل در محدودهُ برخی از سخنان گزینش شده او در رسانه رسمی و یا برخی مباحث انتخاب شده در کتابهای درسی و یا برخی تحلیل های ارائه شده در تریبونهای نظام است . ولی ایا اینگونه اطلاعات میتواند تصویری جامع و روشن از این شخصیت برجسته ترسیم کند ؟ از سوی دیگرنقدهای منتقدان نیز مانندتعریف ستایشگران ، در بسیاری موارد خالی از زیاده روی نیست . در این شرایط چه انتظاری از این نسل میرود ؟ و آیا پرسشها و حتی اعتراضاتشان را میتوان تخطئه کرد ؟!

بنظر میرسد وضع موجود نتیجه ان است که در سی سال گذشته کسانی رسما معرف راه و اندیشه امام و مفسر اراء او شدند که بسیاری از انان با اصول و مبانی فکری امام –حتی در زمان حیات ایشان– زاویه داشتند . اگر روزی فضای مناسب برای بازخوانی این تفاوتها فراهم اید اشکار خواهد شد که مدعیان امروز ، دیروز کجا بوده اند ؟ هم چنین برخی از فقهاء ، دیدگاههای غیر عقلانی خود را به امام نسبت داده و نظریه ای غیر منطقی که در تعارض با همه حقوق انسانی است ، ارایه کرده اند .
مثلااگرولایت فقیه نقطه ثقل تفکرفقهی– سیاسی امام خمینی تعریف شود ، آیا انچه در این باره ارائه میشود ، منطبق بر اندیشه امام است ؟!

ایه الله مومن که چهره برجسته فقهی در میان طبقه حاکمان بود ، تلقی امام خمینی را از ولایت فقیه چنین توضیح میدهد : “ولایتِ”حاکم جایگزین “رضایتِ”مردم در امور عمومی است . وقتی برای افرادی ولیّ امر تعیین میشود بمعنی ان است که خواست و انتخاب انان بطور کلی الغاء شده و نادیده انگاشته میشود . مومن سپس به ولایت بر طفل ( و مثل ان ولایت بر دیوانه است) مثال میزند که اراده و انتخاب و خواستِ ولیّ طفل ، جای خواست طفل را میگیرد و دیگر به او اعتنایی نمیشود و مومن نتیجه میگیرد که ولایت فقیه دقیقا همینطور است : تقوم اراده الولیّ مقام اراده الطفل المالک و لا یعتنی برضا الطفل و ارادته فهکذا الامر هنا (فی ولایه الحاکم) حرفا بحرف . ( کلمات سدیده ص ۱۹)

با این تحلیل ، ولایت مبتنی بر دیوانه انگاری شهروندان و بی اعتبار شمردن عقل و انتخاب انهاست . وایا از این نسل میتوان انتظار داشت که خود را در ردیف مجانین و اطفال قرار داده و عقل و اراده خود را تعطیل کرده و بحاکمان بسپارند ؟

برگرفته از کانال تلگرامی محمد سروش محلاتی

Print Friendly, PDF & Email